Inqwelo-moya yaseNew England Patriots ihambise amayeza okugonya e-COVID enziwe eTshayina angama-500,000 e-El Salvador, kwaye ngaloo ndlela ngempazamo izitsalele kwidabi elibi lezopolitiko lokuba nefuthe eLatin America.
Ngeentsasa zangoLwesithathu, emva nje kweentsuku ezinzulwini zobusuku, isazinzulu esiphezulu saseTshayina kweli lizwe lincinci laseMbindi Melika samkela "inqwelo moya" njengoko yayifika eSan Salvador.
Xa iimpawu ezibomvu, ezimhlophe neziluhlaza okwesibhakabhaka zeentshatsheli zeSuper Bowl eziphindwe kathandathu zazifakwe kwiBoeing 767, indawo yokubeka impahla yavuleka ukuze kukhutshwe ibhokisi enkulu eneenombolo zesiTshayina kuyo. I-Ambassador u-Ou Jianhong uthe iChina “iya kuhlala ingumhlobo neqabane le-El Salvador”.
Amagqabaza akhe ayengacacanga kangako ngolawulo lukaBiden, nto leyo egxeke uMongameli uNayib Bukele kwiiveki zakutshanje ngokugxotha iijaji ezininzi zeNkundla ePhakamileyo uxolo kunye nomtshutshisi ophezulu kwaye uWarns uthi oku kuyawuthoba umbuso wentando yesininzi wase-El Salvador.
UBukele akakhange abe nazintloni zokusebenzisa ubudlelwane bakhe obutsha neTshayina ukuze afune imvume kwi-United States, kwaye kwizithuba ezininzi zeendaba zoluntu uvakalise ukuziswa kwesi sitofu — ukuhanjiswa kwesine kwe-El Salvador evela eBeijing ukusukela oko kwaqala ubhubhane. Eli lizwe ukuza kuthi ga ngoku lifumene iidosi ezizigidi ezi-2.1 zesitofu esivela eTshayina, kodwa akukho nenye evela kumhlobo walo wendabuko kunye neqabane elikhulu lokurhweba, kunye ne-United States, ehlala abantu abangaphezu kwezigidi ezi-2 abavela eSalvador.
“Hamba Pats,” uBukele ubhale kwi-Twitter ngoLwesine enobuso obuncumileyo obune-emoji yelanga — nangona iqela ngokwalo lingenanto yakwenza nokubhabha, okwacwangciswa yinkampani eqesha iinqwelomoya xa iqela lingazisebenzisi.
Kuyo yonke iLatin America, iChina ifumene umhlaba ochumileyo wento ebizwa ngokuba yi-vaccine diplomacy ejolise ekubuyiseleni umva amashumi eminyaka olawulo lwe-US. Lo mmandla ngowona mmandla uchaphazeleke kakhulu yintsholongwane ehlabathini, kwaye amazwe asibhozo akwi-10 ephezulu yokufa komntu ngamnye, ngokutsho kwewebhusayithi yophando kwi-intanethi i-Our World in Data. Kwangaxeshanye, ukudodobala okukhulu koqoqosho kutshabalalise ukukhula koqoqosho okungaphezulu kweminyaka elishumi, kwaye oorhulumente kumazwe aliqela bajongene noxinzelelo olukhulu, kwanemibhikisho enobudlova yabavoti abacaphukiswe kukusilela kwabo ukulawula amazinga osulelo anyukayo.
Kule veki, iKhomishini yoHlaziyo lwezoQoqosho noKhuseleko phakathi kwe-US ne-China, ecebisa iCongress ngempembelelo yokunyuka kwe-China kukhuseleko lwesizwe, ilumkisile ukuba i-US kufuneka iqalise ukuthumela amayeza ayo okugonya kulo mmandla kungenjalo isengozini yokulahlekelwa yinkxaso yamaqabane ayo akudala.
“AmaTshayina aguqula yonke impahla ethunyelwa kwi-tarmac ibe yifoto,” utshilo uEvan Ellis, ingcali yaseTshayina-Latin America kwi-US Army War College's Institute for Strategic Studies ngoLwesine. “Umongameli uphume wathi, Kukho iflegi yaseTshayina ebhokisini. Ngelishwa ke, amaTshayina enza umsebenzi ongcono wokuthengisa.”
Isithethi sePatriots uStacey James uthe iqela alizange libe nendima ethe ngqo ekunikezelweni kwesi sitofu waza wayichitha ingcamango yokuba bathatha icala kwidabi lezopolitiko. Kunyaka ophelileyo, ekuqaleni kobhubhane, umnini wePatriots uRobert Kraft wenza isivumelwano neTshayina sokusebenzisa enye yeenqwelo moya ezimbini zeqela ukuthutha iimaski ze-N95 ezisisigidi ukusuka eShenzhen ukuya eBoston. Le nqwelo moya yayiqeshwe yi-Eastern Airlines esePhiladelphia xa iqela lalingayisebenzisi, utshilo uJames.
“Kumnandi ukuba yinxalenye yomsebenzi osebenzayo wokufumana isitofu sokugonya apho kufuneka khona,” utshilo uJames. “Kodwa asiyonjongo yezopolitiko le.”
Njengenxalenye yengxoxo yokugonya, iChina ithembise ukubonelela ngeedosi zokugonya ezimalunga nebhiliyoni e-1 kumazwe angaphezu kwama-45, ngokutsho kwe-Associated Press. Kubavelisi abaninzi bemithi yokugonya baseTshayina, bane kuphela abathi baya kukwazi ukuvelisa ubuncinci iidosi ezi-2.6 zeebhiliyoni kulo nyaka.
Amagosa ezempilo aseMelika akakaqinisekisi ukuba ugonyo lwaseTshayina luyasebenza, kwaye uNobhala welizwe u-Antony Blinken ukhale ngelithi iTshayina iyenza ibe yezopolitiko ukuthengiswa kunye neminikelo yayo yogonyo. Okwangoku, amaDemokhrasi kunye namaRiphabliki ngokufanayo agxeke kakhulu irekhodi lamalungelo oluntu laseTshayina, iindlela zorhwebo ezixhaphazayo kunye nokuhlolwa kwedijithali njengento yokuthintela ubudlelwane obusondeleyo.
Kodwa amazwe amaninzi asakhulayo asokola ukugonya abantu bawo awayinyamezeli kangako intetho embi malunga neTshayina kwaye atyhola i-United States ngokuqongelela ezinye ii-vaccine ezenziwe eNtshona. UMongameli uJoe Biden ngoMvulo uthembise ukwabelana ngezinye iidosi ezingama-20 ezigidi ze-vaccine yakhe kwiiveki ezintandathu ezizayo, nto leyo ekhokelela ekubeni i-US ifikelele kwizigidi ezingama-80.
Eli lizwe laseLatin America likwabulele iTshayina ngotyalo-mali lwayo kwiiprojekthi ezinkulu zeziseko zophuhliso kunye nokuthengwa kweempahla kulo mmandla phakathi koqoqosho olubangelwe yi-coronavirus.
Kwakhona kule veki, iCongress yase-El Salvador, elawulwa ngabalingani bakaBukler, ivumile isivumelwano sokusebenzisana neTshayina esifuna utyalo-mali lwe-400 yezigidi zeeyuan (iidola ezingama-60 ezigidi) ukwakha izityalo zokucoca amanzi, iinkundla zemidlalo kunye neeThala leeNcwadi, njl. Esi sivumelwano sisiphumo soqhawulo-budlelwane bezopolitiko phakathi korhulumente wangaphambili wase-El Salvador noTaiwan ngo-2018 kunye nobudlelwane neBeijing yamaKomanisi.
“Ulawulo lukaBiden maluyeke ukunika abenzi bomgaqo-nkqubo baseLatin America iingcebiso zoluntu ngeTshayina,” utshilo uOliver Stuenkel, uprofesa wemicimbi yamazwe ngamazwe kwiGetulio Vargas Foundation eSão Paulo, eBrazil, kwintetho yakhe kwiphaneli yabacebisi beCongress. Oku kuvakala ngathi kukuzikhukhumeza kwaye akunyanisekanga xa ucinga ngemiphumo emininzi emihle yezoqoqosho yorhwebo neTshayina eLatin America.”
Ixesha lokuthumela: Juni-10-2022
